Περί νομιμότητας ο λόγος. Της Σοφίας Αδάμ

Το Εργατικό Κέντρο Δράμας αποφάσισε την έξωση του Κοινωνικού Ιατρείου Φαρμακείου Αλληλεγγύης (εφεξης ΚΙΦΑ) επικαλούμενο ανάμεσα σε άλλους λόγους το γεγονός ότι το ΚΙΦΑ Δράμας δεν έχει αποκτήσει διακριτή νομική μορφή. Με αυτό το κείμενο επιχειρείται μια συμβολή στη σχετική συζήτηση περί νομιμότητας από τη θεωρητική σκοπιά του εν λόγω ζητήματος.

Πρώτον, είναι σημαντικό να αποσαφηνίσουμε ότι η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι στις πρακτικές κοινωνικής οικονομίας και αλληλεγγύης που αναπτύσσονται από τα κάτω προηγείται η κοινωνική και έπεται η θεσμική νομιμοποίηση. Είναι δηλαδή σύνηθες ο νόμος να διαπλάθεται μέσα από την πρακτική και να εισάγονται νέες νομικές μορφές για να στεγάσουν τις ανάγκες των καινοτόμων εγχειρημάτων. Αυτή ήταν η εξελικτική διαδικασία που ακολούθησαν πολλές πρακτικές όπως οι κοινωνικοί συνεταιρισμοί στην Ιταλία μετά από την επιτυχία του κινήματος για μια δημοκρατική ψυχιατρική και τα κατειλημμένα εργοστάσια στην Αργεντινή.

Η θεσμική νομιμοποίηση (institutionalization) εξετάζεται εκτενώς στη διεθνή βιβλιογραφία ως ταυτόχρονα κατάκτηση αλλά και κίνδυνος αφομοίωσης. Κατάκτηση γιατί σηματοδοτεί την ικανότητα των εγχειρημάτων να δημιουργήσουν ρήγματα που αποκρυσταλλώνονται στο χρόνο. Κίνδυνος αφομοίωσης γιατί κατά την εξέλιξή τους ορισμένα εγχειρήματα τείνουν να προσομοιάζουν (εννοιολογικά χρησιμοποιείται ο όρος του ισομορφισμού) τυπική επιχείρηση της αγοράς ή κρατική υπηρεσία ανάλογα με το πεδίο δραστηριοποίησης.

Δεύτερον, και σε άμεση συνάρτηση με το προηγούμενο σκεπτικό, το ΚΙΦΑ Δράμας δεν αποτελεί μια εξαιρετική κατάσταση έλλειψης νομιμότητας όχι μόνο μέσα στη θάλασσα των εγχειρημάτων κοινωνικής οικονομίας και κοινωνικής αλληλεγγύης διεθνώς, αλλά και μέσα στη λίμνη των κοινωνικών ιατρείων-φαρμακείων που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα της κρίσης. Εν ολίγοις, το ζήτημα της επιλογής νομικής μορφής έχει απασχολήσει τις περισσότερες δομές καθώς δεν υπάρχει ακόμα ένα νομικό πρόσωπο που να συνάδει απόλυτα με την καινοτομία που εισάγουν οι εν λόγω πρακτικές.

Τρίτον, η απόκτηση νομικής μορφής δεν αποτελεί απλώς μια λύση σε πρακτικά και διαδικαστικά ζητήματα, αλλά έχει και συγκεκριμένους πολιτικούς συμβολισμούς. Για ορισμένα ΚΙΦΑ, η απόκτηση νομικής μορφής συνεπάγεται την παγίωση της κατάρρευσης του ΕΣΥ καθώς αντιλαμβάνονται το ρόλο τους ως δομές με διττό στόχο. Αφενός, προσφέρουν πρωτοβάθμια υγιεινομική φροντίδα στον αυξανόμενο πληθυσμό που αποκλείεται από το ΕΣΥ. Αφετέρου, διεκδικούν αυτός ο αποκλεισμένος πληθυσμός που γίνεται αόρατος από τις επίσημες πολιτικές στο χώρο της υγείας και όχι μόνο, να ξαναβρεί τη θέση του σε ένα αναμορφωμένο, δημόσιο και καθολικό ΕΣΥ. Ως εκ τούτου, και στο πλαίσιο της σημερινής συγκυρίας, η απόκτηση νομικής μορφής ενέχει τον κίνδυνο να μετασχηματίσει τα ΚΙΦΑ από μεταβατικές δομές παρέμβασης στο χώρο της υγείας σε μόνιμα δίχτυα ασφαλείας για τους/τις αποκλεισμένους/ες απαλάσσοντας το ΕΣΥ από την ανάγκη παροχής υπηρεσιών υγείας σε ανασφάλιστους/ες και σε χαμηλά αμειβόμενους/ες. 

Τέταρτον, θα περίμενε κανείς η επίκληση της νομιμότητας να προέρχεται από δομές που εξ ορισμού προήλθαν από τα πάνω προς τα κάτω και όχι από ένα εργατικό κέντρο που αποτελεί μετεξέλιξη των κοινοτήτων αλληλεγγύης και αντίστασης των εργατών/εργατριών. Σε πείσμα όσων θεωρούν ότι κάθε λόγος και πράξη αντίστασης είναι παρακαταθήκη ενός παρελθόντος με το οποίο πρέπει να τελειώνουμε, διατεινόμαστε ότι χρειάζεται μια διαρκής ανατροφοδότηση του παρελθόντος με το παρόν καθώς και των διεθνών και εγχώριων πρακτικών. Από αυτή τη σκοπιά, θα περίμεναμε αν όχι την άμεση ενεργοποίηση των εργατικών κέντρων στην κατεύθυνση της δημιουργίας δομών κοινωνικής αλληλεγγύης, τουλάχιστον την έμμεση υποστήριξή τους σε αυτές. Σίγουρα όχι μια απόφαση έξωσης.

ΥΓ: Ενημερώνουμε το Εργατικό Κέντρο Δράμας πως στο πλαίσιο της Μονάδας Κοινωνικής Πολιτικής, Φτώχειας και Ανισοτήτων του Παρατηρητηρίου Κοινωνικών και Οικονομικών Εξελίξεων του ΙΝΕ ΓΣΕΕ πραγματοποιείται πανελλαδική έρευνα για τα κοινωνικά ιατρεία-φαρμακεία αναγνωρίζοντας τη συμβολή τους στο πεδίο της παροχής υπηρεσιών υγείας.

* Σοφία Αδάμ, ερευνήτρια, Παρατηρητήριο Κοινωνικών και Οικονομικών Εξελίξεων ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

πηγή: alterthess

 

Με έκπληξη πληροφορηθήκαμε την έξωση που ανακοίνωσε το “Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Δράμας – Τμήμα ΓΣΕΕ” στο Κοινωνικό Ιατρείο – Φαρμακείο (ΚΙΦΑ) Δράμας από το χώρο που του παραχωρούσε. Οι λόγοι που επικαλείται έχουν να κάνουν με τη νομιμοφάνεια του ΚΙΦΑ, δυσλειτουργίες που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια της στέγασης και την αναγκαιότητα εύρεσης γραφείων για την Ένωση Εργαζόμενων Καταναλωτών. Όλα αυτά στην Ελλάδα του 2014, με σχεδόν 30% ανέργους και ακόμα περισσότερους ανασφάλιστους, χωρίς πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, κομμάτι της οποίας παρέχει με συνέπεια το ΚΙΦΑ Δράμας τα τελευταία 2,5 χρόνια στους ανασφάλιστους της Δράμας.

 

Προφανώς το Εργατικό Κέντρο Δράμας δεν χόρτασε από τη νομιμότητα του κράτους που κατάντησε τη Δράμα, μέσω της νομιμότατης κρίσης, πρωταθλήτρια στην ανεργία (http://www.makthes.gr/news/politics/109198/) - δεν του φτάνουν οι νομότυπες μαζικές απολύσεις και διαθεσιμότητες, ο νόμιμος μισθός των 400 ευρώ, οι νόμιμες διακοπές του ρεύματος σε φτωχά νοικοκυριά (ατέλειωτος ο κατάλογος της κρατικής νομιμότητας!). Προφανώς θεωρεί ότι το δικαίωμα για όλες/ους στην ελεύθερη και δωρεάν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας μπορεί και να είναι παράνομο – οπότε προτιμάει “τη νομιμότητα απέναντι στις αρχές” (όπως το ίδιο λέει) έναντι της αλληλεγγύης που προσφέρει το ΚΙΦΑ.

 

Προφανώς οι μετανάστες και οι έλληνες που συνωστίζονται στα σαλόνια που παραχωρεί το Εργατικό Κέντρο στο ΚΙΦΑ δεν είναι tres chic και χαλάνε τη φαντασίωση του success story και του πρωτογενούς πλεονάσματος που οικοδομεί η κυβέρνηση ποδοπατώντας την εργατική τάξη – τέτοια δυσλειτουργία φυσικά δεν μπορεί να γίνει ανεκτή από τους εργατοπατέρες του Εργατικού Κέντρου Δράμας.

 

Προφανώς τα στίφη των Εργαζόμενων Καταναλωτών αδημονούν να βρουν στέγη, για να οργανώσουν ακόμα καλύτερα την κατανάλωσή τους – αναρωτιόμαστε όμως σε μία πόλη με 50% ανεργία, που στα κομμάτια βρέθηκαν οι εργαζόμενοι, οι οποίοι μετά τις φοροεπιδρομές έχουν το περιθώριο να καταναλώσουν κιόλας.

 

Το Κοινωνικό Ιατρείο Δράμας είναι μία αυτοδιαχειριζόμενη δομή αλληλεγγύης που προσφέρει σε όλες και όλους ανεξαιρέτως (μετανάστες και έλληνες) το αυτονόητο: ελεύθερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Τέτοια εγχειρήματα, όσο νομότυπα και να μην είναι, είναι απολύτως νομιμοποιημένα στη συνείδηση της κοινωνίας – σε αντίθεση με την κυβέρνηση, η οποία τηρώντας το γράμμα του αστικού νόμου, συστηματικά αποδομεί στοιχειώδη κοινωνικά και ανθρώπινα δικαιώματα, στερούμενη εντελώς όμως κοινωνικής νομιμοποίησης. Το Εργατικό Κέντρο Δράμας οφείλει να συνειδητοποιήσει ότι αποτελεί κομμάτι του δοκιμαζόμενου κόσμου της εργασίας και να το αποδείξει έμπρακτα – ειδάλλως μαύρο φίδι που το έφαγε.

 

Κοινωνικό Ιατρείο Αλληλεγγύης Θεσσαλονίκης

 

ΔΕΝ ΠΩΛΕΙΤΑΙ !

Παρ’ όλες τις απειλές και τις προσπάθειες απαγόρευσης από την κυβέρνηση Σαμαρά 218.000 Θεσσαλονικείς πήραν μέρος την Κυριακή 18/5/2014 στο δημοψήφισμα για την πώληση της ΕΥΑΘ σε ιδιώτες που δρομολόγησαν οι κυβερνήσεις του μνημονίου.
Η συντριπτική πλειοψηφία, 213.000 κάτοικοι της πόλης (ποσοστό 98,2%), είπαν ΟΧΙ στην πώληση του νερού κάνοντας έτσι ξεκάθαρο πως τα δημόσια αγαθά ανήκουν σε όλους, είναι δηλαδή «κληρονομιά της ανθρωπότητας».

Στην υλοποίηση του δημοψηφίσματος αυτού – το 1ο δημοψήφισμα μετά τη χούντα - συμμετείχαν ενεργά 2000 περίπου εθελοντές από τη Θεσσαλονίκη, μεταξύ των οποίων και πολλά μέλη του Κοινωνικού Ιατρείου Αλληλεγγύης που εξ’ αρχής στηρίζει τον αγώνα ενάντια στην πώληση του νερού. Για μας στο ΚΙΑ το νερό, όπως και η υγεία, είναι κοινωνικό αγαθό και όχι εμπόρευμα. Είναι κοινή κτήση όλων και δεν πωλείται.

Όμως η μεγάλη και ενεργή συμμετοχή των κατοίκων της πόλης μας στη διαδικασία του δημοψηφίσματος ανάδειξε και κάτι ακόμη: το γεγονός ότι οι άνθρωποι στις τοπικές κοινωνίες μπορούν να αυτό-οργανώνονται και να υπερασπίζονται ενωμένοι, χωρίς δισταγμούς και φόβους τα κοινωνικά αγαθά.

Μπορούν, δηλαδή, να γράψουν τη δική τους ιστορία.

Κοινωνικό Ιατρείο Αλληλεγγύης Θεσσαλονίκης

 

Την Τρίτη 13 Μάη συνελήφθη ο γιατρός Γ. Κούτρας γιατί υπερασπίστηκε την αξιοπρέπεια μεταναστών που υφίσταντο μπροστά στα μάτια του εξευτελιστικό έλεγχο από αστυνόμους. Αφού του απαγγέλθηκαν οι κατηγορίες της απείθειας και εξύβρισης αφέθη αργά το βράδυ ελεύθερος. Ο Γ.Κούτρας, κάνοντας το αυτονόητο και συνεπής στις αντιφασιστικές και αντιρατσιστικές του ιδέες, ως όφειλε ως πολίτης και γιατρός, υπερασπίστηκε στοιχειώδη ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώματα των μεταναστών απέναντι στις αστυνομικές δυνάμεις. Είναι σαφές πως τέτοιου τύπου κατηγορίες, τόσο εύκολα αποδιδόμενες απέναντι σε οποιονδήποτε πολίτη αντιδρά σε σκαιές και τραμπούκικες συμπεριφορές των δυνάμεων καταστολής, στόχο έχουν να τρομοκρατήσουν και να λειτουργήσουν παραδειγματικά απέναντι σε όποιον/α  σκεφτεί να υπερασπιστεί στοιχειώδη ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώματα.

Σαν Κοινωνικό Ιατρείο Αλληλεγγύης έχουμε ταχθεί από τη στιγμή της ίδρυσής μας στο πλευρό των αποκλεισμένων ντόπιων και μεταναστών, κομμάτι κι εμείς του αντιφασιστικού και αντιρατσιστικού κινήματος, γι’αυτό και στεκόμαστε απόλυτα αλληλέγγυοι σε όποιον/α παίρνει την αντίστοιχη ευθύνη ως άνθρωπος και βαδίζει στον ίδιο δρόμο. Συγχρόνως, καταγγέλλουμε την τρομοκρατία του κράτους, το οποίο με περισσή ευκολία στοχοποιεί και απαγγέλει κατηγορίες προς όποιον δεν σκύβει το κεφάλι ευπειθώς μπροστά στην αστυνομική αυθαιρεσία.

Για το ψηφαλάκι ρε γαμώτο !

ή αλλιώς

Η αθλιότητα της προεκλογικής “αλληλεγγύης”


 

Η υποψήφια αντιπεριφερειάρχης με τον συνδυασμό «ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ» κ. Βούλα Πατουλίδου, «τομεάρχης προαγωγής εθελοντισμού του ελληνικού Ερυθρού Σταυρού», πέρασε προχθές μια βόλτα από το ΚΙΑ, άφησε 2 σακούλες φάρμακα, μας διαβεβαίωσε πως το έκανε ως άτομο και δεν θέλει να το εκμεταλλευτεί πολιτικά, είπε την καλησπέρα της κι έφυγε. Παρά τις διαβεβαιώσεις της ότι δεν σκοπεύει να ανακοινώσει πουθενά την «προσφορά» της στο ΚΙΑ, την άλλη μέρα είδαμε σε πολλά sites να προβάλλεται το μήνυμά της, ότι καλεί τον κόσμο να στηρίξει τα ΚΙΑ και τον εθελοντισμό!

Επειδή και το θράσος και η υποκρισία έχουν το όριό τους, θα θέλαμε να υπενθυμίσουμε στην κυρία Πατουλίδου ορισμένα πράγματα:

 

1) Η κοινωνική αλληλεγγύη δεν είναι δύο σακούλες φάρμακα αφημένα σε ένα Κοινωνικό Ιατρείο    είναι  μία  συνολική  πολιτική  στάση.  Την  οποία  εσείς,  “κυρία” Πατουλίδου,  δεν  υπηρετήσατε  όταν  επί  σειρά  ετών  συμπράξατε  ενεργά  με  εκείνο  το κομμάτι του  διεφθαρμένου  πολιτικού και κομματικού κατεστημένου που μας οδήγησε στη σημερινή βαρβαρότητα, στην ανεργία του  30%,  στα  3  εκατομμύρια  ανασφάλιστους  και  στις χιλιάδες  αυτοκτονίες.

2) Η  κοινωνική  αλληλεγγύη  δεν  είναι  προεκλογική  εκδήλωση  ή  χριστουγεννιάτικο  έθιμο φιλανθρωπίας.  Δεν  είναι  φιλανθρωπικό  γκαλά, για να την περιφέρετε από κανάλι σε κανάλι και από site σε site στο internet, μπας και δημιουργήσετε το «κοινωνικό» προφίλ που δεν έχετε. Είναι μία συνεπής και συνεχής πολιτική στάση που γίνεται μεταξύ ανθρώπων που κοιτιούνται στα μάτια και που αγωνίζονται μαζί, δίπλα δίπλα, για να ανατρέψουν πολιτικά τη σημερινή καταστροφική συνθήκη, στη δημιουργία της οποίας εσείς και οι όμοιοί σας συμβάλλατε.

3) Η  κοινωνική αλληλεγγύη  δεν χωρίζει τους ανθρώπους σε ντόπιους και σε ξένους, σε νόμιμους και σε λαθραίους. Κάτι που προφανώς εσείς και οι φίλοι σας οι χρυσαυγίτες (οι οποίοι τραμπουκίζουν και σκοτώνουν  μετανάστες)  δεν  συμμερίζεστε.  Να  σας  υπενθυμίσουμε  πόσο  περιχαρής ήσασταν, όταν πρόσφατα συμμετείχατε με τον Κασιδιάρη οι δυο σας σε πάνελ τηλεοπτικής εκπομπής (https://www.youtube.com/watch?v=59pEzc__lSo) και  ότι  πρόθυμα υπερασπιστήκατε το κόμμα των φασιστών και των φονιάδων ισχυριζόμενη ότι η έρευνα για  τα  εγκλήματα  της  χρυσής  αυγής  βασίζεται  σε  ψέμματα (http://www.theguardian.com/world/2014/apr/16/greece-golden-dawn-hitler).

 

Στο ΚΙΑ δεν είμαστε απλά εθελοντές. Είμαστε μια ζωντανή αυτοδιαχειριζόμενη, αντιφασιστική, αντιρατσιστική συλλογικότητα, ενεργό κομμάτι του κινήματος για την δωρεάν δημόσια υγεία. Και κάνουμε ξεκάθαρο ότι ο δρόμος μας δεν συναντιέται ποτέ και με κανένα πρόσχημα με όσους συνέβαλαν στη δημιουργία της σημερινής βαρβαρότητας - πόσω μάλλον με άτομα που συναγελάζονται με φασιστοειδή.

 

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ